Poradnia

Pytania i odpowiedzi

kategoria: Nazwy własne

13.10.2021

Zapis nazwy platformy edukacyjnej

Dzień dobry,
proszę uprzejmie o radę w sprawie pisowni nazwy platformy edukacyjnej. Zgodnie z zasadami nazwa platformy powinna być pisana wielką literą, np. Learning Apps w kontekście: Uczniowie korzystają z platformy edukacyjnej Learning Apps.
Tymczasem w scenariuszach lekcji spotykam się z zapisem: "uczniowie korzystają z platformy learning apps / learningapps /Learning apps / Learning Apps....". Uważam, że tylko poprawny jest zapis Learning Apps. w powyższym zdaniu. Jeśli używam nazwy platformy, np na stronie www. learningapps.com, wtedy jako element adresu piszę małą literą
i razem - learningapps. Bardzo proszę o poradę językową.
Serdecznie pozdrawiam.

Zgodnie z normą wzorcową nazwa własna Learning Apps powinna być zapisana dużą literą. W scenariuszach lekcji - jako tekstach pisanych, oficjalnych - ta zasada zapisu nazw platformy powinna znaleźć zastosowanie. Słusznie też Pani zauważa, że jako część adresu strony nazwy tego typu zapisywane są małą literą.

Poradnia

09.04.2021

Jak wymawiać nazwę plemienia Kiowa?

Szanowni Państwo,
czy dopuszczalna jest wymowa nazwy indiańskiego plemienia Kiowa po polsku jedynie - "kiowa", a niepoprawna jest wymowa "kajoła"?
Z poważaniem

Reguły wymowy obcych nazw własnych nie są jednoznaczne: mogą być one wymawiane z nawiązaniem do wymowy oryginalnej albo do polskiej, bliższej ich zapisowi. Czynnikami, które należy brać pod uwagę są m.in.: stopień przyswojenia nazwy obcej, istnienie w języku polskich odpowiedników. Jeśli chcemy pozostać przy wymowie obcej, trzeba najpierw prawidłowo ustalić język, z jakiego wywodzi się dana nazwa i zastosować właściwe reguły fonetyczne. W wypadku nazwy Kiowa należy wziąć przede wszystkim pod uwagę to, czy określony sposób wymowy pozwoli na identyfikację tego plemienia, na skojarzenie wymowy z odpowiednim plemieniem. Kierując się tymi zasadami, należałoby stosować wymowę bliską oryginalnej, czyli na gruncie języka polskiego nazwa etniczna Kiowa będzie wymawiana jako [kajoła].

Poradnia

09.04.2021

Wymowa nazw plemion: Odżibwejowie, Czipewejowie

Szanowne Panie,
jak lepiej wymawiać wyrazy "Odżibwejowie" i "Czipewejowie" - czy ze środkowym "w", czy "ł"?
Z wyrazami szacunku

Nazwy plemion (etnonimy) Odżibwejowie i Czipewejowie są polskimi odpowiednikami form obcych: Ojibwa i Chippewa. W literaturze przedmiotu nazwa Odżibwejowie występuje również w innej spolszczonej postaci – Odżibuejowie i jest wymawiana z u niezgłoskotwórczym po głosce b (jak w wyrazie auto). Spolszczone nazwy, które Pan przytacza, wymawiane są zgodnie z ich zapisem literowym, ze spółgłoską w.

Poradnia

07.04.2021

Odmiana nazwy miejscowości Moczyły

Dzień dobry,
Mam pytanie dotyczące odmiany przez przypadki nazwy miejscowości Moczyły.
Jak prawidłowo odmienić w dopełniaczu nazwę tej miejscowości?
Bardzo proszę o odpowiedź.
Pozdrawiam

Poniżej podajemy pełną odmianę nazwy miejscowości Moczyły:
M. Moczyły, D. Moczył, C. Moczyłom, B. Moczyły, N. Moczyłami, Msc. Moczyłach.
Dopełniacz o postaci Moczył notuje Urzędowy wykaz nazw miejscowości publikowany na stronach gov.pl. Takiej formy dopełniacza używa się też w tekstach oficjalnych (np. prasowych) i mniej oficjalnych (np. w ogłoszeniach). W komunikacji nieoficjalnej spotyka się również formę dopełniacza Moczyłów.
Przy ustaleniu końcówki dopełniacza nazwy Moczyły bierzemy pod uwagę wskazania urzędowego wykazu nazw miejscowych.

Poradnia

10.03.2021

Nazwy miejscowości Gródek, Nydek na Zaolziu - odmiana

Szanowni Państwo!
Piszę do Państwa z "Głosu" - Gazety Polaków w Republice Czeskiej w związku z odwiecznym problemem Zaolziaków - chodzi o odmianę nazw miejscowości Gródek i Nydek. Tutaj nikt nie napisze w dopełniaczu "do Gródka/Nydka", wszyscy używają zwyczajowo "Gródku/Nydku" zgodnie z prawidłami czeskiej gramatyki. My w gazecie trzymamy się wersji z -a (zgodnie ze słownikiem i odmianą np. Gródek nad Dunajcem). A może jednak się mylimy i staramy na siłę nawracać Zaolzie?
Nasza czytelniczka napisała (cytujemy fragment):
"Moja rodzina pochodzi z Nydku, a nie z Nydka. I nie zgadzam się z tym, że obie wersje odmiany są poprawne. Poprawna jest tylko forma "z Nydku", "z Gródku", "z Frydku" [...]".
Chcielibyśmy poważnie podejść do problemu, stąd mój mail. Czy mogliby nam Państwo pomóc rozstrzygnąć tę kwestię?
Łączę wyrazy szacunku

Naszym zdaniem czytelniczka gazety słusznie wskazała na czynniki wpływające na wybór końcówki fleksyjnej i odpowiedniej formy dopełniacza podanych nazw miejscowych. Dla nazw miejscowych rodzaju męskiego w dopełniaczu w języku polskim mamy do wyboru dwie końcówki –a lub –u, co poświadcza przytoczona w dalszej części listu odmiana nazwy miejscowej Buk (Buku, Buka), jak i wielu innych.
O odmianie, w tym formie dopełniacza, decyduje nie tylko budowa wyrazu, ale i tradycja, miejscowy zwyczaj językowy (tzw. uzus). Za poprawne należy uznać to, co powszechnie używane w określonym środowisku, zgodne z tradycją, zwłaszcza wielowiekową. Polszczyzna Zaolzia ma charakter regionalny, podlega oddziaływaniu języka czeskiego, w związku z czym interferencje językowe nie są jej obce i mieszczą się w normie użytkowej. Jesteśmy zdania, że w wypadku nazw: Nydek, Gródek i Frydek, położonych na Zaolziu, należy używać form odmiany zgodnych z miejscowym zwyczajem językowym, a więc dopełniacza lp. o postaci: Nydku, Frydku, Gródku. Na marginesie dodamy, że miejscowość Frydek położona w powiecie pszczyńskim (w Polsce) ma również postać dopełniaczu Frydku.

Poradnia

28.02.2021

Czy odmieniać nazwę spółki Koleje Wielkopolskie

Dzień dobry,
Jak poprawnie napisać nazwę firmy w tytule regulaminu (odmieniać czy nie?). Na przykład, czy poprawnie będzie napisać:
Regulamin wynagradzania pracowników Koleje Wielkopolskie Sp. z o. o., czy raczej Regulamin wynagradzania pracowników Kolei Wielkopolskich Sp. z o. o.?
Czy ponadto "spółka" powinna być z małej, czy z dużej litery?

Nazwę firmy w tytule regulaminu - i nie tylko w tytule, lecz we wszystkich tekstach - należy odmieniać. Poprawna wersja zdania brzmi: Regulamin wynagradzania pracowników Kolei Wielkopolskich Sp. z o. o.
Początek skrótu spółka z ograniczoną odpowiedzialnością można zapisać zarówno wielką, jak i małą literą (Sp. z o. o. lub sp. z o. o.).

Poradnia

22.02.2021

O używaniu nazwy II Rzeczypospolita

Szanowni Państwo,
uprzejmie proszę o wyjaśnienie moich wątpliwości, czy w tekstach naukowych i popularnonaukowych można pisać: II Rzeczypospolitej?
Zasadniczo wydaje mi się, że nie było takiego państwa - to są nazwy potoczne: II RP, a nazwa właściwa to Rzeczpospolita Polska, podobnie nie ma państwa III RP. Jeśli już odmieniać, to chyba określenie "Rzeczypospolitej" jest bardziej uroczyste i powinno się stosować w oficjalnych dokumentach, przemówieniach, a w tekstach naukowych, popularnonaukowych - Rzeczpospolitej. Czy mam rację?
Z uszanowaniem

II (Druga) Rzeczpospolita, podobnie jak I (Pierwsza) Rzeczpospolita to nazwy nieoficjalne nazywające państwo polskie i - co ważne - podkreślające jego ciągłość. Warto zaznaczyć, że w takiej funkcji nazwy te wymieniane są w preambule do Konstytucji RP z 1997, trudno je więc uznać za potoczne. Występują często zarówno w pracach naukowych, jak i popularnonaukowych.
Jeśli chodzi o odmianę, możliwie są obie formy: Rzeczpospolitej i Rzeczypospolitej (w dopełniaczu, celowniku, miejscowniku liczby pojedynczej), w liczbie mnogiej - Rzeczypospolite, Rzeczpospolite itp. Pełną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej znaleźć można w Wielkim słowniku języka polskiego online: www.wsjp.pl.
Na zasadzie analogii powstały nazwy III, IV RP, które w zamierzeniu twórców wyznaczają pewne etapy rozwoju państwa po 1989 roku. Nazwy te mają charakter publicystyczny, w istocie bardziej potoczny. Oczywiście oficjalna nazwa Polski to Rzeczpospolita Polska.

Poradnia