Poradnia

Pytania i odpowiedzi

kategoria: Odmiana

27.04.2020

Nazwiska w zaproszeniach

Dzień dobry,
przygotowuję zaproszenia i mam pewne problemy. Chodzi o odmianę nazwisk.
Mam zaszczyt zaprosić:
Beatę, Thomasa, Luisę i Anthoninę Werthmann’owie (Werthmann)
Karolinę i Tomasza Hanusejów (Hanusej)
Marzenę i Piora Hadów (Hada)
Patrycję i Tomasza Borzęckich (Borzęcki)
Wojciecha i Annę Śmierciaków (Śmierciak)
Stanisława Puta (Put)
Przemysława Śmierciaka (Śmierciak)
Justynę i Szymaona Chowańców (Chowaniec) a na kopercie Chowańcowie?
Karolinę i Łukasza Kuzielów (Kuziel)
Z góry dziękuję za udzieloną pomoc.
Pozdrawiam

Prawie wszystkie podane przez Panią formy nazwisk są właściwie zapisane. Korekty wymaga jedynie forma nazwiska: Werthmann - Beatę, Thomasa, Luisę i Anthoninę Werthmannów. W wypadku tego nazwiska nie używamy apostrofu, ponieważ wymawiamy końcową głoskę "n".; w mianowniku l.mn. forma nazwiska ma postać Werthmannowie, ale na zaproszeniu powinna się znaleźć w formie Werthmannów.
Pozostałe nazwiska zapisała Pani poprawnie, używając dopełniacza oraz mianownika (Chowańcowie).

Poradnia

25.04.2020

Nazwisko Jaki - odmiana

Proszę o poradę dotyczącą nazwiska Jaki.
Czy nazwisko należy odmienić?
Idę z Adamem Jaki czy Jakim?

Oczywiście, każde nazwisko męskie odmieniamy, rażącym błędem byłoby zachowanie nazwiska w formie nieodmiennej. Nieliczne przypadki nieodmienności dotyczą nazwisk obcego pochodzenia, które trudno włączyć w polskie wzory odmiany.
Nazwisko Jaki przyjmuje w narzędniku formę Jakim (z Adamem Jakim).

Poradnia

18.03.2020

Piastowskie książęta czy piastowskich książąt?

Dzień dobry, mam nurtujące mnie pytanie, a właściwie dwa:
Jak odmienić w bierniku "piastowskie książęta" kogo, co? lubię - piastowskie książęta czy piastowskich książąt?,
bo w internecie wyskakuje mi ta druga opcja, która mi w ogóle nie pasuje.
Drugie pytanie dotyczy takiego zdania: "W czasie swojego panowania zhołdował piastowskich książąt Śląska"
Czy nie lepiej użyć piastowskie książęta?
Mam wodę z mózgu, jak trafiam na takie niepasujące zdania, proszę o odpowiedź i z góry dziękuję!

Nie wiemy, z czego korzysta Pan w Internecie i skąd czerpie Pan informacje. Czy korzysta Pan ze źródeł weryfikowanych, czy przypadkowych?
Odmianę wyrazów można sprawdzić na stronie słownika języka polskiego online (wsjp.pl), wpisując hasło "książę": https://www.wsjp.pl/index.php?id_hasla=26232&id_znaczenia=4244921&l=13&ind=0 i włączając opcję "Odmiana". Biernik liczby mnogiej podanego wyrażenia ma postać "piastowskich książąt".
Jest to też odpowiedź na drugie pytanie. Biernik lmn. o postaci "książęta" ("piastowskie książęta") był używany w wiekach poprzednich w związku z odmianą rzeczownika książę według deklinacji nijakiej. Dzisiaj właściwą formą jest biernik "książąt", ponieważ rzeczownik ma odmianę męską.

Poradnia

17.03.2020

O imieniu Krinsja i nazwisku Battaglia

Szanowni Państwo,
mam wątpliwość dotyczącą odmiany słoweńskiego imienia żeńskiego Krinsja ( w dop. Krinsji?) i włoskiego nazwiska żeńskiego Battaglia (w dop. Battaglii czy Battagli?). Dziękuję i pozdrawiam

Zarówno imiona, jak i nazwiska obcego pochodzenia, włączamy - jeśli to tylko możliwe - we wzory odmiany polskich nazw własnych i odmieniamy.
Imię żeńskie Krinsja będzie mieć w dopełniaczu formę Krinsji, podobnie jak Patrycja - Patrycji, Hortensja - Hortensji.
Nazwiska kobiet zakończone na -a odmieniają się tak, jak rzeczowniki pospolite o podobnym zakończeniu, czyli kończące się na -a. Dla nazwiska Battaglia wzorem mogłyby być np. rzeczowniki batalia, anomalia, azalia, lilia. Zgodnie z zasadami ortografii, jeśli w rzeczowniku występuje zakończenie -ia po spółgłosce l, to w dopełniaczu piszemy na końcu -ii. A zatem nazwisko Battaglia będzie mieć w dopełniaczu formę Battaglii, podobnie jak batalia - batalii, Amelia - Amelii itp.

Poradnia

18.02.2020

Nazwiska w zaproszeniach

Witam. Mam pytanie: węgierskie nazwisko "Boda" oraz polskie " Jung" odmienia się na (zapraszam Sz. P.) "Bodę/Bodów" i "Junga/Jungów"?

Dzień dobry, chciałabym się dowiedzieć, jaka jest poprawność formy, czy dobrze odmieniam nazwiska w zdaniu:
Serdecznie zapraszam Szanownych Państwa:
1) Kocięda - Kociędów, 2) Głowa - Głowów, 3) Całka - Całków, 4) Orynek - Orynków, 5) Cylke - Cylków

Podane w obydwu pytaniach formy nazwisk są jak najbardziej poprawne. Formuła zaproszenia "zapraszam Szanownych Państwa" wymaga użycia biernika liczby mnogiej nazwiska (np. Pawlaków, Bodów). W przypadku formuły "zapraszam Szanowną Panią/Pana" konieczne jest użycie biernika liczby pojedynczej (np. Bodę, Orynka).
Warto nadmienić, że część nazwisk, między innymi nazwiska kobiet, które nie są zakończone na -a, pozostanie w zaproszeniu w postaci nieodmiennej, np. "zapraszam Szanowną Panią Iwonę Kruk / Klaudię Nowak".

Poradnia

17.02.2020

Elzinga i Hogarty - jak odmienić nazwiska?

Dzień dobry,
Jaki zapis jest poprawny (chodzi o odmianę) Metoda Elzinga-Hogarty’ego czy Metoda Elzinga-Hogarty?
Z góry dziękuje za odpowiedź.

W nazwie metody występują dwa nazwiska obcego pochodzenia, co więcej, nazwiska te należą do dwóch różnych osób (mężczyzn), są to: Kenneth G. Elzinga i Thomas F. Hogarty. Reguły gramatyczne języka polskiego nakazują odmianę nazwisk rodzimych i obcych, o ile jest możliwa. Wobec tego nazwa metody powinna zawierać obydwa nazwiska w odpowiedniej formie przypadkowej, czyli: Elzingi-Hogarty'ego (Metoda Elzingi-Hogarty'ego). Dziwny wydaje się zapis, w którym odmienione zostało tylko drugie nazwisko Hogarty'ego - Metoda Elzinga-Hogarty'ego (dlaczego tylko jedno?).
Część prac należących do literatury fachowej z zakresu ekonomii poświadcza, że przyjęło się w nich używać (pod wpływem tekstów anglojęzycznych) nazwy metody z nieodmiennymi formami nazwisk - Metoda Elzinga-Hogarty. Nie jest to zgodne z normami języka polskiego.
Na marginesie, dla porównania przywołamy przykład tego rodzaju nazwy używanej m.in. w pracach z zakresu językoznawstwa. Hipoteza opracowana przez dwóch badaczy o nazwiskach: E. Sapir, B. Whorf nosi nazwę, w której obydwa nazwiska są odmienione - hipoteza Sapira-Whorfa.

Poradnia

05.02.2020

Najjadowitszy czy najbardziej jadowity?

Dzień dobry, chciałabym dowiedzieć się, czy któraś z tych form najwyższego stopnia przymiotnika jest "bardziej poprawna" - "najjadowitsze" czy "najbardziej jadowite"? Której powinniśmy używać, by odznaczała się najwyższą starannością o poprawność językową?

W rozstrzygnięciu wątpliwości może pomóc słownik języka polskiego online (wsjp.pl), z którego warto skorzystać.
Słownik podaje sposób odmiany stopnia równego "jadowity" i stopnia wyższego "jadowitszy", a zarazem jego postać ( https://www.wsjp.pl/index.php?id_hasla=32736&id_znaczenia=3976229&l=12&ind=0). Forma "jadowitszy" wskazuje, że stopień najwyższy przymiotnika ma postać "najjadowitszy". Jest bardziej staranny niż opisowe "bardziej jadowity".
Taką samą formę stopnia wyższego podaje Słownik gramatyczny języka polskiego online: http://sgjp.pl/leksemy/#112407/jadowity

Poradnia