Poradnia

Pytania i odpowiedzi

 

07.09.2020

Zaproszenie - jak odmienić nazwisko Szabla?

Dzień dobry,
zwracam się do Państwa z pytaniem, czy nazwisko Szabla powinno zostać odmienione w momencie, kiedy pragniemy z narzeczonym zaprosić na ślub małżeństwo. Zapraszamy Annę i Jana Szabla/ Szablów ?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Z wyrazami szacunku

Oczywiście, nazwisko Szabla należy odmienić i zaprosić na ślub Annę i Jana Szablów.

Poradnia

29.05.2020

odmiana imienia Bruno

Szanowni Państwo,
własnie urodziłam syna, któremu dałam na imię Bruno. Chciałabym wiedzieć jak dokładnie brzmi odmiana tego imienia przez przypadki.To dość kłopotliwe dla członków dalszej rodziny. A ja nie wiem, czy słusznie poprawiam ich, mówiąc, że rozmawiamy o Brunonie, a nie Brunie? I jak powinnam zwracać się do syna w wołaczu? Czy używać formy Bruno czy Brunon? Pomóżcie!!!

Szanowna Pani,
imię Bruno w odmianie zmienia swoją postać i przyjmuje temat rozszerzony o -n- we wszystkich przypadkach poza mianownikiem i wołaczem. Odmiana jest następująca:
mianownik Bruno
dopełniacz Brunona
celownik Brunonowi
biernik Brunona
narzędnik(z) Brunonem
miejscownik (o) Brunonie
Wołacz Bruno albo Brunonie
Odmianę imienia Bruno podają słowniki, m.in. Słownik gramatyczny języka polskiego dostępny online (http://sgjp.pl/leksemy/#19933/Bruno).
Tego rodzaju odmiana z rozszerzeniem o -n- dotyczy niektórych imion zakończonych na -o: Bruno, Iwo, Hugo. Odmiana z tematem rozszerzonym ma charakter wzorcowy, stosowana jest w polszczyźnie starannej, oficjalnej. W komunikacji nieoficjalnej często pojawiają się formy krótsze (Bruna, z Brunem), a nawet nieodmienność omawianej grupy imion.

Poradnia

30.04.2020

Skrót od wyrażenia "świętej pamięci"

Dzień dobry,
Czy skrót "świętej pamięci " stosowany na nagrobkach pisze się: Ś.P. czy ŚP. ?

Skrót wyrażenia „świętej pamięci”, poprzedzający imię i nazwisko osoby zmarłej, ma postać: śp. (skrót pisany z kropką na końcu). W ten sposób zapisuje się go również na nagrobkach. Informację tę podaje Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, a także Wielki słownik języka polskiego (wsjp.pl). Skrót ten zapisujemy małą literą. Możliwy jest zapis wielką literą (Śp.) ze względów emocjonalnych lub w sytuacji, gdy ów skrót wystąpi jako pierwszy element dłuższego zapisu na nagrobku, w nekrologu, w nocie o zmarłym itp.

Poradnia

27.04.2020

Przeczenie

Dzień dobry,
mój dylemat dotyczy kwestii, czy w języku polskim kolokację można rozdzielić przeczeniem, a zatem czy poprawne jest zdanie
1) "Ogłoszono, że ustawa w życie nie wejdzie"; czy też poprawne jest tylko zdanie 2) "Ogłoszono, że ustawa nie wejdzie w życie."
Jeśli to możliwe, prosiłbym równocześnie o krótkie uzasadnienie (wskazanie reguły).
Z pozdrowieniami

Związki frazeologiczne mogą łączyć się z partykułą "nie", mamy wówczas do czynienia z ich dopuszczalną modyfikacją. Dylemat, o którym Pan pisze nie wiąże się z przeczeniem, ma inne źródło, jakim jest zmiana szyku czasownika w obrębie związku. W zdaniu "Ogłoszono, że ustawa nie wejdzie w życie" zachowany jest neutralny szyk zdania oraz właściwy szyk członów w zwrocie "wejdzie w życie". Umieszczenie partykuły przeczącej wewnątrz frazeologizmu przyczynia się do zmiany kolejności jego członów i zastosowania szyku przestawnego w zdaniu "Ogłoszono, że ustawa w życie nie wejdzie". Tego rodzaju szyk ("w życie nie wejdzie") wiąże się z intencją nadawcy, który chce uwypuklić pewien element zdania i położyć nacisk na jego znaczenie.
Mimo tego obydwa zdania są poprawne. Trudno jest jednak operować określoną regułą. Można jedynie wskazać, że umieszczenie czasownika na końcu zdania na ogół nie jest szykiem neutralnym (jedynie w zdaniach nierozwiniętych, które składają się tylko z podmiotu i orzeczenia, czasownik naturalnie zajmuje pozycję końcową).

Poradnia

27.04.2020

Nazwiska w zaproszeniach

Dzień dobry,
przygotowuję zaproszenia i mam pewne problemy. Chodzi o odmianę nazwisk.
Mam zaszczyt zaprosić:
Beatę, Thomasa, Luisę i Anthoninę Werthmann’owie (Werthmann)
Karolinę i Tomasza Hanusejów (Hanusej)
Marzenę i Piora Hadów (Hada)
Patrycję i Tomasza Borzęckich (Borzęcki)
Wojciecha i Annę Śmierciaków (Śmierciak)
Stanisława Puta (Put)
Przemysława Śmierciaka (Śmierciak)
Justynę i Szymaona Chowańców (Chowaniec) a na kopercie Chowańcowie?
Karolinę i Łukasza Kuzielów (Kuziel)
Z góry dziękuję za udzieloną pomoc.
Pozdrawiam

Prawie wszystkie podane przez Panią formy nazwisk są właściwie zapisane. Korekty wymaga jedynie forma nazwiska: Werthmann - Beatę, Thomasa, Luisę i Anthoninę Werthmannów. W wypadku tego nazwiska nie używamy apostrofu, ponieważ wymawiamy końcową głoskę "n".; w mianowniku l.mn. forma nazwiska ma postać Werthmannowie, ale na zaproszeniu powinna się znaleźć w formie Werthmannów.
Pozostałe nazwiska zapisała Pani poprawnie, używając dopełniacza oraz mianownika (Chowańcowie).

Poradnia

25.04.2020

Przymiotnik od imienia Dropsik

Dzień dobry. Chciałam zapytać jaką literą powinna córka napisać przymiotnik utworzony od imienia swojego pieska. Piesek nazywa się Dropsik. Córka pisze przepis na szczęście i chciała napisać 20 dag Dropsikowej radości, Dropsikowa sierść (pod przepisem chce napisać, że Dropsik to imię jej pieska, aby nie mylić z dropsem - cukierkiem).
Czy przymiotnik utworzony od imienia jej pieska - Dropsikowy - powinna napisać dużą czy małą literą?

Przymiotnik utworzony od imienia Dropsik można zapisać wielką literą, jeśli odpowiada na pytanie czyj? czyja? czyje?: rzecz, szczęście, sierść (chodzi o tzw. przymiotnik dzierżawczy). Na przykład, czyja sierść? - Dropsikowa, czyja radość? - Dropsikowa, czyj nos? - Dropsikowy.

Poradnia

25.04.2020

Nazwisko Jaki - odmiana

Proszę o poradę dotyczącą nazwiska Jaki.
Czy nazwisko należy odmienić?
Idę z Adamem Jaki czy Jakim?

Oczywiście, każde nazwisko męskie odmieniamy, rażącym błędem byłoby zachowanie nazwiska w formie nieodmiennej. Nieliczne przypadki nieodmienności dotyczą nazwisk obcego pochodzenia, które trudno włączyć w polskie wzory odmiany.
Nazwisko Jaki przyjmuje w narzędniku formę Jakim (z Adamem Jakim).

Poradnia